زيرساختهاي جديد پرداخت و تسويه الكترونيك
بستري براي افزايش اثربخشي، كارآيي و سرعت مبادلات پولي در كشور
ناصر حكيمي
1. مقدمه
سامانههاي پرداخت و تسويه[i] مهمترين زيرساختهاي پولي در اقتصاد كشورها به شمار ميروند كه نقش شرياني را براي جريان مبادلات نقدي بر عهده دارند. سامانههاي پرداخت و تسويه به مجموعهاي از روالها، دستورالعملها، نرمافزارها و تجهيزات اطلاق ميشوند كه امكان انتقال وجه از يك حساب بانكي به حساب ديگر و همچنين انجام تبديلات پول، از پول بانك تجاري به پول بانك مركزي را بر عهده دارند.
به لحاظ تاريخي، سامانههاي پرداخت به عنوان بخش جداييناپذير از عمليات بانكي با آن متولد شدند. حوالههاي بانكداران جنووايي كه به منظور ايجاد ابزار پرداخت قابل قبول وراي مرزهاي ملي ابداع شدند را ميتوان در زمرة اولين ابزارهاي پرداخت غيرنقدي و نظام صدور و پذيرش آنها را ميتوان اولين نظام پرداخت بانكي تلقي كرد. تحقق اين امر، منبعث از افزايش حجم تجارت بين بازرگانان در كشورها و دولتشهرهاي گوناگون بود. در گذر زمان، ابزارهاي پرداخت و توافقات حقوقي جديدتر نظير چك، امكانات بيشتري به سامانههاي پرداخت افزود اما تحول اساسي در زيرساختهاي پرداخت و تسويه نوين از دهة 1970 ميلادي پديد آمد.
ادامه مطلب را در مجله 126 مطالعه فرمائيد.
[i]- Payment & Settlement Systems.